Jakość
w trosce o bezpieczeństwo

PL
  1. PL
  2. EN
  3. CZ
Edukacja

Bezigłowe zawory dostępu naczyniowego - niepozorna siła w walce z zakażeniami

 

Justyna Misztal

 

Skamex Sp. z o.o. Sp.k.

 

Słowa kluczowe:

gotowe strzykawki z solą, odcewnikowe zakażenia krwi, prewencja zakażeń, przepłukiwanie, zawory z podzielną membraną i wewnętrzną kaniulą

 

Bezigłowe zawory dostępu naczyniowego  niepozorna siła w walce z zakażeniami

W hierarchii priorytetów w opiece nad pacjentem jego bezpieczeństwo traktowane jest jako wartość nadrzędna. Zachowanie bezpieczeństwa należy rozpatrywać w wielu różnych aspektach, m.in. w kontekście zapewnienia odpowiednich warunków hospitalizacji, a także zachowania standardów pielęgnacyjnych i terapeutycznych. Uzyskanie i zapewnienie drożnego dostępu naczyniowego to warunek konieczny do rozpoczęcia i prowadzenia większości procedur medycznych – zarówno leczniczych, jak i terapeutycznych. To nieodłączny etap w przypadku podaży leków, preparatów żywieniowych lub krwiopochodnych. Klasyczny, często otwierany system dostępu dożylnego tworzy warunki sprzyjające rozwojowi zakażeń.

Bezigłowe łączniki dostępu naczyniowego skutecznym rozwiązaniem w walce z zakażeniami

Statystyki nie pozostawiają w tej kwestii złudzeń. Polskie Towarzystwo Zakażeń Szpitalnych wskazuje, że około 5–10% pacjentów rocznie jest zagrożonych zakażeniami nabytymi w szpitalu, a ich leczenie generuje koszty w wysokości około 800 mln zł rocznie [5]. W świetle analizy aktualnej sytuacji ekonomicznej szpitali (wzrost zadłużenia o 600 mln zł w ciągu ostatniego roku) nie jest to sytuacja optymistyczna [3]. Poprawę efektywności finansowej może przynieść m.in. zapewnienie bezpieczeństwa epidemiologicznego. Według prognoz redukcja zakażeń o 1% może obniżyć koszty leczenia o 7–10% [6]. Zakażenia krwi związane z  obecnością cewnika naczyniowego (ang. catheter-related bloodstream infections – CR-BSI) stanowią 80% pierwotnych zakażeń krwi (BSI) [1]. Konsekwencje wynikające z  kolonizacji bakteryjnej lub grzybiczej cewnika bezpośrednio wiążą się z ryzykiem wystąpienia sepsy odcewnikowej, która jest powikłaniem obarczonym niezwykle wysoką śmiertelnością [2]. Powyższy fakt skłania do poszukiwania skutecznych rozwiązań w walce z zakażeniami. Jednym z nich mogą być bezigłowe łączniki dostępu naczyniowego.

Bezigłowe łączniki dostępu naczyniowego jako element walki o zdrowie i życie pacjentów

Wraz z gwałtownym narastaniem problemu lekooporności drobnoustrojów profilaktyka zyskuje na znaczeniu. Standardem staje się stosowanie zamkniętych systemów oraz używanie bezigłowych łączników dostępu naczyniowego. Te niewielkie urządzenia mogą zapewnić bezpieczeństwo pacjenta i w dużym stopniu przyczynić się do osiągnięcia realnych korzyści klinicznych, jednakże należy zwrócić uwagę na ich konkretną specyfikację. Istotna jest możliwość dostosowania rodzaju zaworu do potrzeb pacjenta. Na rynku funkcjonują urządzenia o uniwersalnym zastosowaniu oraz te przeznaczone dla neonatologii czy np. pacjentów hemodializowanych – tj. zastosowań o podwyższonym ryzyku lub specyficznych wymaganiach najwyższego ryzyka. Obecność cewnika centralnego w naczyniu niesie za sobą prawdopodobieństwo wystąpienia okluzji. Zjawisko niedrożności może zostać wywołane m.in. przez cofanie się krwi do światła cewnika. Powoduje to pokrycie jego wnętrza białkami – głównie albuminami. W kolejnej fazie pojawiają się złogi włóknika, a w sieci zamykane są krwinki ulegające hemolizie. Cały ten proces stwarza doskonałe warunki dla namnażania drobnoustrojów, a skrzeplina może pojawić się już po 24 godzinach od wprowadzenia cewnika do naczynia. Refluks krwi do światła cewnika może wystąpić na skutek czynników endogennych oraz przyczyn zewnętrznych. Czynniki fizjologiczne wiążą się ze zmianą ciśnienia naczyniowego pacjenta, która może zostać wywołana m.in. przez: kaszel, kichanie, płacz, śmiech lub poruszanie się. Do drugiej grupy sprawczej zalicza się: podłączanie i odłączanie złącza luer, koniec wlewu kroplowego lub zatrzymanie pompy infuzyjnej, a także odbicie tłoka strzykawki podczas podaży w bolusie. Czynnikiem wpływającym na minimalizację ryzyka okluzji oraz transferu bakterii przez zawór jest jego budowa. Jak pokazują badania, największą skuteczność pod względem powstrzymywania transmisji bakterii do wnętrza systemu posiadają urządzenia o neutralnym ciśnieniu, działające w technologii podzielnej membrany i wewnętrznej, tępej kaniuli. Budowa tego typu tworzy mechanicznie i mikrobiologicznie zamknięty system, zapewniający bezpieczną i skuteczną barierę. Według badań zawory bezigłowe o takiej konstrukcji redukują transfer bakterii nawet o 42% – w porównaniu do innych, podobnych urządzeń [4].

Zawory bezigłowe działające w technologii podzielnej membrany

Na rynku istnieje wiele rozwiązań, działających w technologii podzielnej membrany, jednak różnią się one jakością, dbałością o szczegóły i wieloma cechami konstrukcyjnymi. Kompleksowa opieka nad dostępem naczyniowym to nie tylko odpowiedni dobór bezigłowych łączników dostępu naczyniowego, lecz także ich właściwa pielęgnacja, której nieodzownym elementem jest przepłukiwanie. Procedura ta zapobiega niedrożności kaniuli, a także eliminuje ryzyko mieszania się roztworów niekompatybilnych, dlatego ważne jest jej prawidłowe przeprowadzenie. Z perspektywy personelu medycznego liczy się wygoda oraz skrócenie czasu wykonania czynności przepłukiwania. Z tego względu istotne jest używanie zaworów, które zagwarantują skuteczność procedury, nawet przy użyciu minimalnej ilości soli fizjologicznej. Zastosowanie urządzeń z wewnętrzną, tępą kaniulą pozwala uzyskać całkowicie prostą drogę przepływu, przez co następuje pełna wymiana płynów. Dodatkowo przezroczysta obudowa, stosowana w niektórych zaworach, pozwala na wizualną weryfikację skuteczności przepłukania i zachowanie precyzji zabiegu. Utrzymanie bezpiecznego dostępu naczyniowego wymaga kompleksowego podejścia i wykorzystania najefektywniejszych środków w sposób synergiczny. Idealnym dopełnieniem do zaworów posiadających wszystkie wspomniane cechy są gotowe strzykawki z solą fizjologiczną. Manualne przygotowanie strzykawki z roztworem wiąże się z możliwością pomyłki i kontaminacji, natomiast zastosowanie gotowego rozwiązania eliminuje takie ryzyko. Na korzyść strzykawek napełnionych fabrycznie wskazują statystyki, obrazujące 8% współczynnik występowania zanieczyszczeń przy manualnym przygotowaniu roztworu [7]. Ze względu na stosowanie pojedynczego komponentu (gotowe strzykawki z roztworem), istnieje prosta możliwość skutecznej weryfikacji wykonania procedur. Korzystanie z gotowego produktu w znacznym stopniu skraca czas procesu przepłukiwania oraz zwiększa komfort zarówno pacjenta, jak i personelu, przy jednoczesnym utrzymaniu najwyższego poziomu opieki medycznej. Kluczowym elementem skutecznej terapii jest holistyczne podejście do profilaktyki zakażeń, uwzględniające dobór najbezpieczniejszych urządzeń i przestrzeganie procedur pielęgnacyjnych. Przyczynia się to do zwiększenia efektywności klinicznej oraz wydajności ekonomicznej szpitali. Niewielkie w rozmiarze urządzenia, jakimi są zawory bezigłowe, mogą mieć wielki wpływ na zmniejszenie ilości powikłań, jakość świadczonych usług w opiece zdrowotnej oraz skuteczność procesu leczenia.

Piśmiennictwo

  1. Dobrosielska-Matusik KM, Pilecki W. Problem szpitalnych zakażeń krwi u pacjentów hospitalizowanych na oddziałach intensywnej terapii. Piel Zdr Publ 2019;9(1):63–70.
  2. Dzierżanowska D, Pawlińska A. Posocznica odcewnikowa. Prz Epidemiol 2002;56:443–452.
  3. Pochrzęst-Matczyńska A. Zadłużenie szpitali w ciągu roku wzrosło o 600 mln zł. Prawo.pl (online) 2019; https://www.prawo.pl/zdrowie/wzrasta-zadluzenie-szpitali-dane-za-2018-r,385528.html
  4. Ryder M, Pulcini E, Parker A, James G. Comparison of bacterial transfer and biofilm formation on intraluminal catheter surfaces among twenty connectors in a clinically simulated in vitro model. 4th World Congress on Vascular Access, 22–24 June 2016, Lisbon, Portugal. Abstract.
  5. Seweryn M. 5–10% pacjentów szpitali jest zagrożonych zakażeniami. Menedżer Zdrowia (online) 2018; https://www.termedia.pl/mz/5-10-pacjentowszpitali-jest-zagrozonych-zakazeniami,31947.html
  6. Sołtys-Bolibrzuch K. Profilaktyka zakażeń szpitalnych. Syzyfowa praca pielęgniarki epidemiologicznej. Zakażenia XXI wieku 2019;2(1):33–39.
  7. Trautmann M, Zausser B, Wiedeck H. Bacterial colonisation and endotoxin contamination of intravenous infusion fluids. J Hosp Inf 1997;37(3):225–236.

Kategorie i produkty: ICU Medical, rampy i kraniki NanoClave®, zawór bezigłowy MicroClave Clear, zawór bezigłowy NanoClave, zawór bezigłowy Tego®, zawór Neutron